Ta strona wykorzystuje pliki cookies w celach statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb os鏏 odwiedzaj帷ych.
Zmiany ustawie dotycz帷ych plik闚 cookie mo積a dokona w dowolnej chwili modyfikuj帷 ustawienia przegl康arki.
Korzystanie z naszej strony bez zmiany ustawie dotycz帷ych cookies oznacza, 瞠 b璠 one zapisane w pami璚i urz康zenia.
Zamknij
Dzisiaj jest poniedzia貫k, 25 wrze郾ia 2017

Kolejowa Toplista
Puls - nie jeste sam!


1_procent


opp



 Przeka Twój 1% dla naszego OPP - Program e-pity online do rozliczania PIT 2012



www.expresspaczka.pl
sebastian@expresspaczka.pl
Napisz do nas Galeria

Bronisz闚 Ko簑chowski

Kilometra liczony od Dworca Szprotawskiego w Zielonej Górze: 22,1 km
Kilometra liczony od stacji w Szprotawie: 28,6 km
Nazwa niemiecka: Brunzelwaldau
Nazwy polskie: Bronis豉w k. Ko簑chowa (1945-48)
Ostatnia nazwa polska stacji: Broniszów Ko簑chowski
Broniszów jest d逝g ulicówk, rozci庵ni皻 po逝dnikowo na d逝go軼i ok. 3 km. Rozpoczyna si tu na po逝dnie od skrzy穎wania lokalnych dróg w Radwanowie z wa積ym, historycznym traktem Ko簑chów - Nowogród (cz窷 鈔edniowiecznego szlaku z Wroc豉wia przez G這gów do Krosna Odrz., dzi cz窷ciowo droga wojewódzka nr 290).  Ci庵豉 zabudowa wsi ko鎍zy si po ok. 3 km, 750 m na po逝dnie od dworu i rozwidlenia drogi na Mirocin. Ostatnie zabudowania nale膨ce administracyjnie do Broniszowa le膨 jednak jeszcze 2 km dalej na po逝dnie, za kulminacj grzbietu Wzgórz Dalkowskich i Lasem Broniszowskim, obok przysió趾a Przylaski. Tory kolei szprotawskiej bieg造 na zachód od gównej osi wsi - szosy Radwanów - Wichów, równolegle do niej, kre郵帷 szeroki i d逝gi 逝k, wygi皻y ku wschodowi. Odleg這嗆 torów od  szosy waha豉 si od 200 do 250 m. Taka sama odleg這嗆 dzieli豉 te tory od zabudowa wsi. Linia bieg豉 praktycznie granic lasu i dochodz帷ych do niej od strony gospodarstw pól. Tory w sze軼iu miejscach przecina造 gruntowe, utwardzone drogi polno - le郾e, odbijaj帷e od gównej, wiejskiej szosy na zachód.
Przystanek Brunzelwaldau (Haltenpunkt, Hp), czyli pó幡iejsz stacj Broniszów Ko簑chowski usytuowano w po逝dniowej cz窷ci wsi. Na pó軟oc od dworu jest skrzy穎wanie gównej szosy z gruntowymi drogami do Mirocina (w kierunku wschodnim, przez teren folwarku) i Wojs豉wic (w kierunku zachodnim). Id帷 od strony ko軼io豉 na po逝dnie, nale篡 przed dworem, tu za wiat przystanku PKS, skr璚i w prWidok od strony kolejki szprotawskiej na wie Broniszów (ko軼ió). 06 marca 1994, fot. M. Bonis豉wskiawo, na Wojs豉wice. Gruntowa droga wyprowadza spomi璠zy domów na odkryt przestrze. Z przodu na horyzoncie majaczy komin starej cegielni a dalej zabudowania Kolonii Górka (niem. Bergkolonie), ju na tle otaczaj帷ego j lasu. Droga wiedzie prosto, lekko, acz wyra幡ie podnosz帷 si. W miejscu kulminacji by przejazd kolejowy. Tory przecina造 drog prostopadle, a 100 m dalej skr璚a這 si w lewo do cegielni. Przejazd kolejowy przylega do równiny stacyjnej, która odbija豉 od niego w prawo (na pó軟oc). Id帷 w poszukiwaniu stacji dawnym torowiskiem, nale篡 doj嗆 do tego w豉郾ie by貫go przejazdu, który odró積ia si od pi璚iu pozosta造ch, istniej帷ych w otoczeniu Broniszowa, tym 瞠 le篡 niemal u stóp wielkiego komina cegielni.
 Nie wiadomo jak wygl康a stacja Brunzelwaldau.   Zapewne kwalifikacja obiektu w Broniszowie mog豉 si zmienia w poszczególnych okresach. Chyba jednak w pierwszych latach istnienia kolei, jeszcze przed I wojn 鈍iatow, kiedy w Broniszowie ko鎍zy i zaczyna bieg poci庵 (poci庵 odje盥瘸j帷y po godz. 15 z Zielonej Góry i wracaj帷y do niej na godz. 17:30 / rozk豉d jazdy z 1914 r.), musia豉 by tutaj stacja, a nie tylko przystanek. Taka klasyfikacja - Haltenpunkt (Hp) -   znajduje si dopiero na mapie z lat 30-tych, kiedy to kryzys móg spowodowa upadek znaczenia i rangi stacji.
Do niedawna mo積a by這 mówi, i brak w terenie 郵adów, z których mo積a by odczyta umiejscowienie stacji, ilo嗆 nitek torów (rozjazdów), rodzaj i wielko嗆 zabudowy. Nie by這 ikonografii, 瘸dnych informacji w tym wzgl璠zie nie przynosi造 przeprowadzane rozmowy z mieszka鎍ami. Diametraln zmian przynios造 prace grupy wolontariuszy w trakcie mi璠zynarodowego obozu MEMORIA - Europejskie dziedzictwo kultury we wrze郾iu 2009 r. Cho gówne prace, finansowane przez Fundacj Batorego, dotyczy造 odkopania piwnic dworca w Radwanowie, Broniszów znalaz si równie na froncie robót. Odcinek dawnego torowiska (ca趾owicie zachowany, zupe軟ie bez zmian,  ale i bez 瘸dnych szyn lub chocby wg喚bie pozosta造ch po podk豉dach) id帷y wzd逝 tej wsi  "za豉pa si" do prac udro積ieniowych. W trakcie odkrzaczania, wtedy jeszcze tylko domniemanego placu stacyjnego, po dok豉dnej penetracji, natrafili鄉y nieco z boku, pomi璠zy g瘰tymi drzewami na ceglane fundamenty. We wrze郾iu studenci z Ukrainy zabezpieczyli je prowizorycznie a w listopadzie 2009 r. dzieci z Broniszowa, Ochli i Niwisk odkopali i dok豉dnie wysprz徠ali (odby這 si to w trakcie III Zlotu M這dzie穎wego "Moja ma豉 ojczyzna jest ciekawa").  
Stacja (przystanek) w Broniszowie, cho熲y tylko ze wzgl璠u na to, 瞠 przez pewien czas by豉 stacj docelow, gdzie poci庵 ko鎍zy bieg, musia豉 mie bocznice (jedn lub kilka) i jak捷 rozbudowan infrastruktur.  Fragment niemieckiej mapy topograficznej Broniszowa z 1933 r. W dolnej cz窷ci, na lewo od zabudowa wsi wida Haltepunkt (Hp). Mo積a chyba odczyta nitk bocznicy, ale napewno nie wida zaznaczonych 瘸dnych trwa造ch zabudowa. Wed逝g niemieckiej mapy topograficznej z 1936 roku (w skali 1 : 25 000) by豉 tu króciutka mijanka - jeden boczny tor (od strony wsi, czyli na wschód od toru gównego), ale nie by這 瘸dnych trwa造ch zabudowa w obr瑿ie przystanku (stacji). Zgodnie z niemal ju udowodnion tez, na co drugiej stacji kolei szprotawskiej  budowano murowany dworzec (takie by造 na s御iaduj帷ych z Broniszowem stacjach - od pó軟ocy w Radwanowie a od po逝dnia - na stacji D瑿iczka)  a na stacjach pomi璠zy nimi (w tym przypadku by造by to Jarogniewice, BRONISZÓW, Wichów)  - sta造 zestaw obiektów drewnianych.  Dla opisu tych ostatnich dysponujemy doskona造m (szczegó這wym i w pe軟i wiarygodnym) 廝ód貫m, jakim s  odnalezione przez Marcina Zarzyckiego notatki z  inwentaryzacji linii szprotawskiej z lat 1945-46.       Zatem z du篡m prawdopodobie雟twem mo瞠my powiedzie, 瞠 zabudow stacji broniszowskiej stanowi造 co najmniej dwa obiekty: (1) kasa biletowa - budynek parterowy, murowany, cz窷ciowo z muru pruskiego, o dwuspadowym dachu krytym pap o powierzchni u篡tkowej 10,5 m2, (2) poczekalnia - parterowa ryglówka obita deskami, w cz窷ci otwartej i z muru pruskiego w cz窷ci zamkni皻ej, dach dwuspadowy, pokryty pap, o powierzchni u篡tkowej 8,1 m2. Oba obiekty sta造 po wschodniej stronie torów (od wsi), tu gdzie dzi teren równiny stacyjnej porasta g瘰ty zagajnik drzew i krzewów. Powierzchnia ta opada wyra幡ym uskokiem na teren otwarty (pole), podobnie jak ma to miejsce na innych stacjach, dla których sypano sztuczne terasy, wyniesione ponad otoczenie (np. Radwanów). O sztucznym pochodzeniu równiny stacyjnej 鈍iadczy rodzaj gruntu jaki j tworzy, po zag喚bieniu szpadla napotyka si materia  granulowany, szybko wi捫帷y pod wp造wem wody, a jednocze郾ie w pe軟i przepuszczalny. Tworzy on w porze suchej twardy "beton", a podczas deszczu nie rozpuszcza si w b這to. Stosunkowo niewielka powierzchnia równiny stacyjnej sprzyja tezie, 瞠 nie by這 tu natomiast ani spotykanego na niektórych innych stacjach kolei szprotawskiej murowanego budynku mieszkalnego, ani drewnianego magazynu towarowego. Rol magazynu móg przed latami kryzysu pe軟i wi瘯szy z wymienionych powy瞠j obiektów, w 1945 r.  opisany jako kasa biletowa.  Zebrane zdj璚ia i widokówki z innych stacji (Kartowice, Wichów) wskazuj natomiast, i odnalezione fundamenty nale瘸造 do drugiego obiektu - poczekalni.
Ciekaw wskazówk w tym wzgl璠zie jest zas造szana w鈔ód mieszka鎍ów Broniszowa, ju w 2010 roku, pog這ska o tym, jakoby dzieci w listopadzie odkopa造 na stacji... wag. Informacja ta nabiera znaczenia, je瞠li po陰czymy j z potwierdzonym faktem, i w takiej samej wiacie stacyjnej w Wichowie, w jej cz窷ci zamkni皻ej, funkcjonowa豉 waga towarowa a spó趾a sprzedawa豉 tam dla miejscowych rolników us逝gi wa瞠nia towarów i zwierz徠. Nie tylko zreszt tych wysy豉nych kolej, ale równie przy okazji transakcji kupna - sprzeda篡 mi璠zy samymi rolnikami. Ta sama zas造szana pog這ska, przynios豉 te niejasn zapowied, 瞠 obok jest jeszcze do "odkopania" kasa biletowa i/lub poczekalnia. Potwierdza to przeprowadzon powy瞠j analiz i z drugiej strony - zapowiada fascynuj帷y sezon prac odkrywczych na terenie tej stacji.
 Jak wynika z odnalezionych pocztówek w Broniszowie dzia豉 równie tzw. go軼iniec kolejowy (Gasthof zur Eisenbahn). Wed逝g wyja郾ie dawnych, niemieckich mieszka鎍ów regionu kolejki szprotawskiej, po powstaniu kolei, miejscowi restauratorzy mogli wykupi specjaln licencj, uprawniaj帷 do nazywania swojej gospody "go軼i鎍em kolejowym". Podobno zwyczaj ten panuje w Niemczech do dzi. Niestety, jak dot康, nie uda這 si nam ustali jakie korzy軼i uzyskiwali restauratorzy z takiej licencji. Jest ma這 prawdopodobne, aby zyskiwali oni w ten sposób monopol na obs逝g pasa瞠rów lub pracowników kolei, gdy po prostu na kolei szprotawskiej by這 za ma這 takich klientów, by mieli oni jaki znacz帷y wp造w na osi庵ane obroty. Korzy軼i musia造 jednak by, bo licencj kupowano w niemal ka盥ej wiosce, zachowa造 si budynki go軼i鎍ów  w Siecieborzycach, Witkowie, mówi si o tym, 瞠 by go軼iniec w Wichowie. Mo瞠 pa雟two pruskie, zainteresowane w powstawaniu lokalnych kolei, dawa這 jakie ulgi podatkowe dla osób wykupuj帷ych tak licencj ? Op豉ta licencyjna niew徠pliwie stanowi豉 dodatkowe 廝ód這 dochodów spó趾i kolejowej, a wi璚 poniek康 wp造wa豉 na jej rentowno嗆, czyli samo istnienie systmu licencji juz wspiera這 rozwój lokalnych kolei i by這 zach皻 do ich budowania i inwestowania w nie. Broniszowski Gasthof stoi w po逝dniowozachodnim naro積iku  placu, na którym zawracaj dzisiaj autobusy PKS, czyli obok wiaty przystanku, ale ju za drog na Wojs豉wice (w kierunku cegielni i dawnej stacji). Obecnie pe軟i on zbli穎n rol do tej sprzed wojny - po remoncie jest w nim 鈍ietlica wiejska. Sam budynek jest starszy od kolei szprotawskiej. Na odnalezionych pocztówkach najpierw widzimy go z napisem Gastof a dopiero po jakim czasie i po przebudowie (dobudowany wykusz od strony ulicy) pojawia si dopisek "zur Eisenbahn". Na starszej z nich w豉軼icielem jest Paul Rose, na tej z napisem "kolejowy" - Bernhard Rose. Wynika st康, 瞠 tradycje prowadzenia gospody w Broniszowie w rodzinie Rose (a wi璚 i sama broniszowska gospoda) s dosy stare, ale dopiero Bernhard zwi您a rodzinny interes z kolej szprotawsk. 
Zastanawia mo瞠 brak bocznicy do cegielni, która sta豉 bardzo blisko torów i stacji. Mo積a snu przypuszczenia, czy owa blisko嗆 powodowa豉, 瞠 materia造 do cegielni lub jej produkty na stacj dowo穎no zaprz璕iem konnym lub samochodem ? A mo瞠 by豉 jaka w御kotorowa, krótka kolejka przemys這wa ? A mo瞠, w ko鎍u, cegielnia pracowa豉 tylko na bardzo lokalny rynek ? Nawet jednak, gdyby kolej szprotawska nie obs逝giwa豉 cegielni, jej udzia w lokalnym 篡ciu gospodarczym nale篡 uzna za znacz帷y (go軼iniec kolejowy, waga towarowa, transport zakupionych towarów i produktów na sprzeda na rynki zewn皻rzne, transport osób do Grunbergu lub powiatowego Freystadt). [M. Bonis豉wski, XII 2006, I 2010, VI 2010]


Serwis powsta i funkcjonuje dzi瘯i 鈔odkom finansowym Gminy wiejskiej Zielona G鏎a